Bảng quy cách thép giúp người mua trả lời ba câu hỏi quan trọng: sản phẩm có kích thước như thế nào, một mét hoặc một cây nặng khoảng bao nhiêu và tổng khối lượng dự kiến của đơn hàng là bao nhiêu. Tuy vậy, bảng tra chỉ hữu ích khi đọc đúng ký hiệu và hiểu giới hạn của số liệu.
Bài viết này hướng dẫn cách dùng bảng quy cách để chuẩn bị dự toán và yêu cầu báo giá. Số liệu tra cứu không thay thế bản vẽ, tiêu chuẩn hoặc xác nhận hàng thực tế.
Bảng quy cách thép thường có những cột nào?
| Ký hiệu | Ý nghĩa thường gặp | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| h | Chiều cao tiết diện | Không phải lúc nào cũng đủ để nhận diện sản phẩm |
| b | Bề rộng cánh hoặc cạnh | Cần đọc cùng h và độ dày |
| d/t | Độ dày bụng, cánh hoặc thành thép | Ký hiệu thay đổi theo loại bảng |
| kg/m | Khối lượng tham khảo trên một mét | Dùng để dự toán, không thay cân thực tế |
| L | Chiều dài cây hoặc thanh | Cần xác nhận 6 m, 12 m hay chiều dài khác |
Bước 1: xác định đúng loại tiết diện
Trước khi nhìn vào con số, cần biết đang tra thép V, U, I, H, thép tròn hay thép vuông. Mỗi loại có cách ký hiệu riêng. Ví dụ, cùng con số 100 nhưng U100, I100 và thép hộp 100×100 là ba sản phẩm hoàn toàn khác nhau.
Nếu nhận thông tin từ bản vẽ, nên sao chép đầy đủ ký hiệu thay vì chỉ lấy chiều cao. Nếu nhận mẫu cũ, hãy đo các kích thước chính và chụp rõ mặt cắt.
Bước 2: đọc kích thước theo đúng đơn vị
Các bảng trong ngành thép thường dùng milimét cho kích thước và kilôgam trên mét cho khối lượng tuyến tính. Sai đơn vị là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến dự toán lệch lớn.
- Kiểm tra đơn vị ở tiêu đề bảng.
- Không mặc định mọi kích thước đều tính bằng milimét.
- Phân biệt độ dày thành thép với bề rộng cánh.
- Đọc chú thích của từng bảng trước khi sử dụng.
Bước 3: dùng kg/m để ước tính khối lượng
Công thức dự toán cơ bản là:
Khối lượng dự kiến = kg/m × tổng chiều dài
Ví dụ, nếu bảng thể hiện một quy cách có khối lượng 10 kg/m và cần 20 cây dài 6 m, tổng chiều dài là 120 m. Khối lượng dự kiến bằng 10 × 120 = 1.200 kg.
Đây là con số phục vụ dự toán. Khối lượng thanh thực tế có thể có sai khác trong phạm vi sản xuất và phương thức giao nhận. Khi mua bán theo cân, số thanh toán có thể căn cứ cân thực tế theo thỏa thuận.
Bước 4: quy đổi giữa mét, cây và tấn
- Từ cây sang mét: số cây × chiều dài mỗi cây.
- Từ mét sang kilôgam: tổng mét × kg/m.
- Từ kilôgam sang tấn: chia cho 1.000.
- Ước tính số cây từ tấn: khối lượng tổng chia cho khối lượng một cây.
Khi làm tròn số cây, cần xét hao hụt cắt, chiều dài đoạn sử dụng và phần dư có thể tái dùng. Không nên chỉ làm tròn theo toán học mà bỏ qua sơ đồ cắt.
Vì sao hai bảng trên mạng có thể khác nhau?
Khác biệt có thể xuất phát từ tiêu chuẩn, nguồn dữ liệu, kích thước danh nghĩa hoặc cách làm tròn. Một số bảng tổng hợp nhiều nguồn nhưng không ghi chú rõ. Vì vậy, nên ưu tiên bảng gắn với sản phẩm và tiêu chuẩn đang mua, sau đó xác nhận lại với nhà cung cấp.
Những lỗi thường gặp khi dùng bảng tra
- Chọn đúng tên nhưng sai độ dày.
- Nhầm kg/m với kg/cây.
- Dùng chiều dài 6 m trong khi hàng thực tế dài 12 m.
- Lấy số liệu bảng này ghép với kích thước từ bảng khác.
- Dùng trọng lượng lý thuyết như số cân giao nhận bắt buộc.
- Không kiểm tra quy cách có sẵn tại thời điểm đặt.
Checklist trước khi gửi báo giá
- Tên sản phẩm và mã quy cách.
- Chiều dài cây hoặc yêu cầu cắt.
- Số cây, tổng mét hoặc khối lượng dự kiến.
- Tiêu chuẩn, nguồn hàng hoặc chứng từ nếu có yêu cầu.
- Địa điểm và thời gian nhận hàng.
Câu hỏi thường gặp
Khối lượng lý thuyết có dùng để thanh toán không?
Điều này phụ thuộc phương thức bán và thỏa thuận của đơn hàng. Cần xác nhận rõ báo giá theo cây, theo khối lượng danh nghĩa hay cân thực tế.
Không thấy quy cách trong bảng thì làm sao?
Gửi ký hiệu trên bản vẽ hoặc ảnh mẫu để nhà cung cấp kiểm tra. Không nên tự chọn quy cách gần nhất cho cấu kiện quan trọng.
Kết luận
Đọc bảng quy cách theo đúng trình tự: xác định loại tiết diện, đọc đủ kích thước, kiểm tra đơn vị, dùng kg/m để dự toán và xác nhận lại theo nguồn hàng. Anh chị có thể bắt đầu tại bảng tra quy cách thép Long Ngọc rồi gửi yêu cầu tại trang Liên hệ.